A A A
Мазмұнына өту

You are here

Түркістан  облысы Сайрам аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің "Үйде әлеуметтік қызмет көрсету" коммуналдық мемлекеттік мекемесінің бас есепшісі Жумакыз Аширхановна Атамкуловаға еңбекақысы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы №1042 бұйрығына сәйкес 2-буын 3-саты бойынша есептелген.

Жауап: 

Мемлекеттік мекемелер мен қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» ҚР Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 1193 қаулысы (бұдан әрі – Қаулы) негізінде жүзеге асырылады.
Қаулының 4-тармағына сәйкес лауазымдық айлықақыларды анықтау үшін тиісті қызмет салаларындағы уәкілетті органдар еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органмен келісу бойынша тиісті қызмет салалары бойынша азаматтық қызметшілер лауазымдарының тізілімін бекітеді.
Бұл ретте әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы азаматтық қызметшілер лауазымдарының тізілімі «Әлеуметтік қамсыздандыру саласының азаматтық қызметшілері лауазымдарының тізілімін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы №1042 бұйрығымен бекітілген, оған сәйкес:
- республикалық маңызы бар мемлекеттік мекеме (ММ) және мемлекеттік қазыналық кәсіпорын (МҚК) бас бухгалтері - А2-1;
- облыстық маңызы бар (астананың, республикалық маңызы бар қаланың) ММ және МҚК бас бухгалтері - А2-2;
- аудандық маңызы бар (облыстық маңызы бар қаланың) ММ және МҚК бас бухгалтері А2-3 буыны бойынша анықталған.
Осыған орай әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы бас есепшіге еңбекақы төлеу басқару жауапкершілігінің деңгейіне қарай А2 буыны бойынша анықталады.
Бұл ретте аталған лауазым мен оның атқаратын функционалдық міндеттері сәйкес болуы қажет. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 21 мамырдағы № 201-ө-м бұйрығымен бекітілген Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығына сәйкес бас бухгалтерге қойылатын біліктілік талаптары: бухгалтерия қызметкерлеріне басшылық етеді, яғни қарамағында бухгалтерлер болуы талап етіледі.

Сұрақтың нөмірі: 361933
17 шілде, 2019 - 17:38 өзгертілді

Бір күндік жалақыны қалай есептеуге болады?

Жауап: 

Бір күндік жалақыны есептеу үшін бір айға есептелген жалақы сомасын тиісті күнтізбелік жылға арналған жұмыс уақыты балансына сәйкес осы айдағы жұмыс уақытының айлық нормасына (егер Сіз айлық норманы толық атқарсаңыз) бөлу жолымен айқындауға болады.

Сұрақтың нөмірі: 361848
11 шілде, 2019 - 17:26 өзгертілді

Мен Данабай Баян Түркістан облысы Шардара қаласы Қ.Аманжолов атындағы жалпы орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі болып қызмет атқарамын. Менің анығын біле алмай жүрген сауалым бар.Қараша айында кезекті аттестациядан өттім. Түркістан облысы білім басқармасының 2018 жылғы 25 желтоқсандағы №338 бұйрығына және біліктілік санаттарын беру (растау) бойынша аттестаттау комиссиясының 2018 жылғы 25 желтоқсандағы №1 шешіміне сәйкес "педагог - зерттеуші" біліктілік санаты берілді.Қаңтар айынан бастап осы жаңа біліктілік санаты бойынша үстемақы қосылды.

Жауап: 

Педагог қызметкерлер мен оларға теңестірілген тұлғаларды аттестаттаудан өткізу қағидалары мен шарттары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 бұйрығымен бекітілген, оған сәйкес «Педагог-модератор», «педагог-сарапшы», «педагог-зерттеуші», «педагог-шебер» біліктілік санаттары берілген педагог қызметкерлер мен оларға теңестірілген тұлғалардың:
- «педагог-модератор» - «екінші санатты мұғалім»;
- «педагог-сарапшы» - «бірінші санатты мұғалім»;
- «педагог-зерттеуші» және «педагог-шебер» - «жоғары санатты мұғалім» біліктілік лауазымдары сақталады.
Осыған орай «педагог-зерттеуші» біліктілік санаты берілген жағдайда Сіздің еңбегіңізге ақы төлеу еңбек өтіліңізді ескере отырып, жоғары санатты мұғалім ретінде В2-1 блогы бойынша жүргізілуі қажет деп есептейміз.
Бұл ретте жоғарыда аталған бұйрықтың әзірлеушісі, сондай-ақ білім және ғылым саласындағы уәкілетті орган ҚР Білім және ғылым министрлігі екенін ескере отырып, сұрағыңыз бойынша ресми ақпарат алу үшін аталған мемлекеттік органға жүгінуіңізді ұсынамыз.

Сонымен бірге Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының тапсырмасына сәйкес 2019 жылғы 1 маусымнан бастап бюджеттік саладағы қызметкерлер жалақысының арттырылуын жүзеге асыру үшін «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 1193 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» ҚР Үкіметімен 2019 жылғы 21 мамырда № 302 қаулы қабылданды.
Аталған қаулыға сәйкес біліктілігі жоғары деңгейдегі жоғары санатты еңбек өтілі 25-жылдан жоғары мұғалімнің лауазымдық айлықақысы 5,41 коэффициенті бойынша есептеледі.

Сәлеметсізбе!

Біздің мекемеде ҚР Еңбек Кодексінің 130 бабына сәйкес және де ұжымдық шартқа байланысты, жұмысы жолда өтетін немесе жүріп-тұру сипаты бар не қызмет көрсету учаскелері шегіндегі қызметтік сапарлармен байланысты болатын жағдайларда жұмыскерлерге берілетін өтемақы белгіленген.

Осы жұмыскерлеріміздің жұмыс уақыты бес күндік болып саналады. 

Жауап: 

ҚР Еңбек кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 130-бабына сәйкес жұмыскерлердің жұмысы жолда өтетін немесе жүріп-тұру сипаты бар не қызмет көрсету учаскелері шегіндегі қызметтік сапарлармен байланысты болатын жағдайларда, оларға тұрақты тұрғылықты жерінен тысқары жерде болған әрбір күн үшін келісімде, ұжымдық, еңбек шарттарында және (немесе) жұмыс берушінің актісінде белгіленген тәртіппен өтемақы төлемдері жүргізіледі.
Сонымен бірге, Кодекстің 103-бабына сәйкес жалақы жұмыскерге жұмыс уақытын есепке алу бойынша жұмыс берушінің құжаттарында есепке алынған нақты жұмыс істеген уақыт үшін төленеді.
Сондай-ақ Кодекстің 79-бабына сәйкес жұмыс беруші жұмыскердің нақты жұмыс істеген жұмыс уақытын есепке алуды жүргізуге міндетті.
Бұл ретте үстеме жұмыстар уақыты, түнгі уақыттағы, демалыс, мереке күндеріндегі жұмыстар, іссапар күндері бөлек есепке алынады.
Кодекстің 109, 110 – баптарына сәйкес мереке және демалыс күндеріндегі, түнгі уақыттағы жұмысқа ақы төлеу еңбек немесе ұжымдық шарттардың және (немесе) жұмыс беруші актісінің талаптарына сәйкес жоғарылатылған мөлшерде, бірақ жұмыскердің күндік (сағаттық) мөлшерлемесі негізге алына отырып, бір жарым еседен төмен болмайтын мөлшерде жүргізіледі.
Осыған орай жұмыскерлерге жүріп-тұру сипаты бар қызметтік сапарға шыққан жағдайда өтемақы белгіленеді, ал мереке және демалыс күндеріндегі, түнгі уақыттағы жұмысы үшін жоғарылатылған мөлшерде ақы төленуі тиіс.

Сұрақтың нөмірі: 361711
4 шілде, 2019 - 18:15 өзгертілді

Салеметсіздер ме? Мен Нұр-Сұлтан қаласындағы мектептердің бірінде вахтер болып жұмыс жасаймын. 3 жылдан асты. Сұрағым маған отпуск қалай есептеледі екен? Себебі мен ақылы еңібек демалысымның ақшасын дұрыс алып отырған жоқ секілдімін. Және де сауықтыру ақысы (оздоровительная) және 13-айлық (тринадцатая) төленеді ме екен? Және жолдасым да осы мектепте1,0 түнгі күзетші болып 2018 шілде айынан бастап жұмыс атқарады. 2019 жылдың 01 наурыз айынан бастап 0,5 төлемақы мөлшерімен жұмыс атқарып жатыр. Бірақ бізде ол 0,5 төлемақы мөлшері төленбей отыр. Себебі мектепте эконом жок дейді.

Жауап: 

ҚР Еңбек кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 87-бабына сәйкес жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысы жұмыскердің орташа жалақысы сақтала отырып беріледі.
Бұл ретте, орташа жалақыны есептеу тәртібі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 908 бұйрығымен бекітілген Орташа жалақыны есептеудің бірыңғай қағидаларына сәйкес жүргізіледі.
Қағидалардың 7-тармағына сәйкес қызметкердің орташа жалақысы орташа күндік (сағаттық) жалақыны оқиға кезеңіне (Сіздің жағдайыңызда, еңбек демалысы кезеңіне) сәйкес келетін жұмыс күндерінің (жұмыс сағаттарының) санына көбейту жолымен есептеледі.
Барлық жағдайларда орташа күндік (сағаттық) жалақы есеп айырысу кезеңде есептелген жалақы сомасын есеп айырысу кезеңдегі жұмыс күндерінің (сағаттарының) санына бөлу жолымен айқындалады.
Есеп айырысу кезеңі дегеніміз төленуі тиіс ақымен (төлеммен) байланысты оқиғаның алдындағы ұзақтығы он екі күнтізбелік айға тең кезең не егер қызметкер жұмыс берушіде он екі күнтізбелік айдан кем жұмыс істеген жағдайда, орташа жалақыны есептеу үшін пайдаланылатын нақты жұмыс істеген кезең.
Осыған орай, еңбек демалысының ақысы есеп айырысу кезеңінде есептелген жалақы сомасы есеп айырысу кезеңінде нақты жұмыс істелген күндер немесе сағаттар санына бөлінеді және оқиға кезеңіне (Сіздің жағдайыңызда, демалыс кезеңіне) сәйкес келетін жұмыс күндері немесе сағаттар санына көбейту жолымен анықталады.
Сондай-ақ, ақпарат ретінде хабарлаймыз. Жоғарыда аталған Қағидаларды қолдану жөніндегі Әдістемелік ұсынымдар Министрліктің сайтындағы ресми бөлімде орналасқан, оған сәйкес еңбек демалысын есептеу үшін орташа жалақы есебі тәртібі мысалдармен түсіндірілген.

Сонымен бірге, Кодекстің 139-бабына сәйкес мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын азаматтық қызметшілерге лауазымдық айлықақы мөлшерінде сауықтыруға арналған жәрдемақы төлене отырып, ұзақтығы күнтізбелік отыз күннен кем болмайтын жыл сайынғы ақы төленетін негізгі еңбек демалысы беріледі.
Кодекстің 1-бабына сәйкес азаматтық қызметші – бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қазыналық кәсіпорындарда, мемлекеттік мекемелерде ақы төленетін штаттық лауазымды атқаратын және олардың міндеттері мен функцияларын іске асыру, мемлекеттік органдарға техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыру мен олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету мақсатында лауазымдық өкілеттіктерді жүзеге асыратын адам.
Сонымен бірге, «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 1193 қаулысының 3-қосымшасына сәйкес азаматтық қызметшілердің құрамына жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығына (БТБА), жұмысшы кәсіптерінің тарифтік-біліктілік сипаттамаларына сәйкес жұмыстары кәсіптік даярлық пен арнайы білімді талап ететін білікті жұмысшылар кіреді.
Білікті емес жұмысшылар қол құралдарын пайдаланумен және белгілі бір күш жұмсаумен байланысты қарапайым механикалық жұмыстарды орындайды. Кәсіптердің аталған санатының көбі үшін негізгі жалпы немесе жалпы орта білімінің болуы және жұмыс орнында жеке үйренуі тән.
Әр нақты жағдайда жұмысшыларды білікті немесе біліктілігі жоқ жұмысшылар қатарына жатқызу бойынша шешім тарифтік-біліктілік сипаттамалар негізінде біліктілік комиссиямен қабылданады.
Жоғарыда айтылғандарға сәйкес вахтер біліктілігі жоқ жұмысшылар қатарына жатады, тиісінше оларға сауықтыруға арналған жәрдемақы төленбейді.
Сонымен бірге, Қаулының 6-тармағына сәйкес ұйымдардың басшыларына кредиторлық берешек болмаған кезде қаржыландыру жоспары бойынша тиісті мемлекеттік мекемені ұстауға көзделген қаражатты үнемдеу есебінен немесе кредиторлық берешегі болмаған кезде мемлекеттік басқару органы қазыналық кәсіпорын үшін бекіткен даму жоспары бойынша қаражатты үнемдеу есебінен салалық келісімде, ұжымдық шартта және (немесе) жұмыс берушінің актісінде айқындалған тәртіппен ұйымдардың қызметкерлердің лауазымдық айлықақыларына ынталандыру үстемеақыларын белгілеу, сыйлықақы беру және материалдық көмек көрсету құқығы берілген.

Сондай-ақ, Қаулыға 18-қосымшаға сәйкес мемлекеттік мекемелердің және қазыналық кәсіпорындардың негізгі лауазымы (мамандығы) бойынша жұмыс уақытының шегінде қосымша жұмыс орындайтын қызметкерлеріне лауазымдарды қоса атқарғаны (қызметтер көрсету аймағының кеңейгені) үшін қызметкердің өзінің лауазымдық айлықақысынан 50 %-ға дейін қосымша ақы белгіленген.
Кодекстің 103-бабына сәйкес жалақы жұмыскерге жұмыс уақытын есепке алу бойынша жұмыс берушінің құжаттарында есепке алынған нақты жұмыс істеген уақыт үшін төленеді.
Осыған байланысты еңбек заңнамасын бұзушылық орын алған жағдайда, жергілікті (жұмыс беруші) жердегі мемлекеттік еңбек инспекциясына өтініш жасауыңызға болады.

Сұрақтың нөмірі: 361660
1 шілде, 2019 - 15:12 өзгертілді

Саламатсыз ба?  Қызылорда  облысы  Арал  ауданы  №64  орта  мектепте  тәлімгермін.  Нақты  тәлімгердің  кезекті  ақылы  демалыс  күнімді  есептеп  бересіз бе?  Нақты  тәлімгер  күні  керек?  Еңбек  ақым  В3 пен  немесе  В2  мен  төлену  керек пе? Нақты  тәлімгерге  сәйкес  айтасыз ба?  Алдын  ала  рахмет.

Жауап: 

Мемлекеттік мекемелер мен қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» ҚР Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 1193 қаулысы (бұдан әрі – Қаулы) негізінде жүзеге асырылады.
Қаулының 4-тармағына сәйкес лауазымдық айлықақыларды анықтау үшін тиісті қызмет салаларындағы уәкілетті органдар еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органмен келісу бойынша тиісті қызмет салалары бойынша азаматтық қызметшілер лауазымдарының тізілімін бекітеді.
Бұл ретте, білім және ғылым саласындағы азаматтық қызметшілер лауазымдарының тізілімі «Білім және ғылым саласындағы азаматтық қызметшілер лауазымдарының тізілімін бекіту туралы» ҚР Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 29 қаңтардағы № 123 бұйрығымен бекітілген, оған сәйкес:
- біліктілігі жоғары деңгейдегі тәлімгер санатына қарай В3 блогы бойынша;
- біліктілігі орташа деңгейдегі тәлімгер санатына қарай В4 блогы бойынша анықталған.
Осыған орай, тәлімгердің еңбегіне ақы төлеу оның біліміне және санатына қарай жоғарыда жазылғанға сәйкес анықталады.

Сонымен бірге «Білім туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319 Заңының 53-бабына сәйкес:
- орта білім беру ұйымдары мен техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері мен оларға теңестірілген адамдар үшін ұзақтығы күнтізбелік 56 күн;
- оқу-әдістемелік қызметкерлері қамтамасыз ету, мектепке дейінгі және қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері мен оларға теңестірілген адамдар үшін - күнтізбелік 42 күн ақы төленетін жыл сайынғы демалыс беріледі.
Бұл ретте педагог қызметкерлері лауазымдарының тізбесі «Мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарын және педагог қызметкерлер мен оларға теңестірілген адамдар лауазымдарының тізбесін бекіту туралы» ҚР Үкіметінің 2008 жылғы 30 қаңтардағы № 77 Қаулысымен бекітілген, оған сәйкес педагог қызметкерлер қатарында тәлімгер көрсетілмегенін атап өтеміз.
Осыған орай ҚР Еңбек кодексінің 139-бабына сәйкес Сізбен аталған тәлімгерге (егер азаматтық қызметші болып табылса) ұзақтығы күнтізбелік отыз күннен кем болмайтын жыл сайынғы ақы төленетін негізгі еңбек демалысы беріледі деп есептейміз.
Сонымен бірге жоғарыда аталған нормативтік құқықтық актілердің әзірлеушісі, сондай-ақ білім және ғылым саласындағы уәкілетті орган ҚР Білім және ғылым министрлігі екенін ескере отырып, сұрағыңыз бойынша ресми ақпарат алу үшін аталған мемлекеттік органға жүгінуіңізді ұсынамыз.

Сұрақтың нөмірі: 361446
27 маусым, 2019 - 17:18 өзгертілді

Саламатсыз ба?  Қызылорда  облысы Арал  ауданында  №64  орта  мектебінде  2006 жылдан  бастап  тәлімгер  қызметін  атқарып  келемін.  2017 жылы сәуір  айында  ІІ санатқа  өттім. Енді кезекті  ақылы  демалыс  күнімді  қалай  аламын, қанша күн екенін  анықтап  бересіздер ме?  Алдын ала  рахмет.

Жауап: 

Құрметті Ерболат Кеулимжаевич!

           

Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңының 53 бабы 1 тармағыңын                     2 тармақшасына сәйкес ақы төленетін жыл сайынғы демалыс орта білім беру ұйымдары мен техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері мен оларға теңестірілген адамдар үшін ұзақтығы күнтізбелік 56 күн беріледі.

Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 93 бабы 1 тармағына сәйкес  жұмыскерлерге жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысын берудің кезектілігі жыл сайын жұмыс беруші жұмыскерлер пікірін ескере отырып бекітетін демалыстар кестесіне сәйкес айқындалады не тараптардың келісімі бойынша демалыстар кестесінен тыс белгіленеді.

Жұмыс жылы жұмыскердің бірінші жұмыс күнінен бастап есептелген күнтізбелік он екі айды құрайды.

Еңбек демалысын беру мәселесінде мынаны ескеру қажет:

-           жұмыс стажы барларға (12 ай нақты жұмыс кезеңі болғанда) еңбек демалысы толық беріледі, егерде оның бөлуін қызметкердің өзі қалағаның және жұмыс берушінің келісімен қоспаған жағдайда;

-           егерде қызметкерде жұмыс стажы болмаған жағдайда, онда қызметкердің арызы бойынша және жұмыс берушінің келісімімен қызметкерге аванспен еңбек демалысы немесе нақты жұмыс істелген уақыт үшін еңбек демалысының бөлігі берілуі мүмкін.

-           егерде еңбек қатынас тараптардың пікіріне сәйкес демалыс кестесінде басқаша белгіленбесе (бөліктерге бөлу немесе жұмыс істелген уақыт), жұмыс беруші өз еркімен міндеттеме алып бекітілген демалыс кестесі шеңберінде қызметкерге толық еңбек демалысын беруге міндетті.

Осылайша, қызметкердің жоғарғы санатқа өту жағдайы еңбек демалысының ұзақтығына әсерін тигізбейді.

Сұрақтың нөмірі: 361320
13 маусым, 2019 - 18:00 өзгертілді

Сәлеметсіз бе! Қызылорда обылысынан.

Жауап: 

ҚР Еңбек кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 139-бабына сәйкес мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын азаматтық қызметшілерге лауазымдық айлықақы мөлшерінде сауықтыруға арналған жәрдемақы төлене отырып, ұзақтығы күнтізбелік отыз күннен кем болмайтын жыл сайынғы ақы төленетін негізгі еңбек демалысы беріледі.

Кодекстің 1-бабына сәйкес азаматтық қызметші – бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қазыналық кәсіпорындарда, мемлекеттік мекемелерде ақы төленетін штаттық лауазымды атқаратын және олардың міндеттері мен функцияларын іске асыру, мемлекеттік органдарға техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыру мен олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету мақсатында лауазымдық өкілеттіктерді жүзеге асыратын адам.

Сонымен бірге, «Жергiлiктi атқарушы органдардың штат санының лимиттерiн бекiтудiң кейбiр мәселелерi туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 15 желтоқсандағы № 1324 Қаулысымен жергілікті атқарушы органдардың штат санының лимиті бекітілген.

Осыған орай, мемлекеттік органдар өндірістік қажеттілік мақсатында (еңбек шарты бойынша) мемлекеттік орган лимиті шегінде азаматтық қызметшілерді (мемлекеттік қызметшілермен бірге) жұмысқа қабылдай алады.

Егер мемлекеттік орган өз лимиті шегінде азаматтық қызметшіні жұмысқа қабылдай алмаған жағдайда, оған «Мемлекеттік органдарға техникалық қызмет көрсетуді және олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жұмыскерлер санының бірыңғай салааралық нормативтерін бекіту туралы» ҚР Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 23 желтоқсандағы № 1002 бұйрығына (бұдан әрі - Бұйрық) сәйкес штаттан тыс қызметкерлерді (еңбек шарты бойынша) жұмысқа қабылдау құқығы берілген.

Осыған байланысты, Бұйрыққа сәйкес жұмысқа қабылданған қызметкерлер азаматтық қызметшілер болып табылмайды, тиісінше Кодекстің 139-бабында айқындалған норма оларға таратылмайды, яғни кезекті еңбек демалысына шыққан кезде сауықтыруға арналған жәрдемақы төленбейді.

 

Сонымен бірге, «Арал өңіріндегі экологиялық қасірет салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 30 маусымдағы Заңының 13-бабының 4-тармағына сәйкес экологиялық қасірет аймағында тұратын халыққа еңбек демалысын берумен бірге жыл сайын сауықтыруға арнап қолданылып жүрген төлемдердің үстіне бір айлық тариф нарқы немесе қызметтік айлықақы көлемінде материалдық көмек көрсетіледі.

Осыған орай, аталған материалдық көмекті алуға экологиялық қасірет аймағында тұратын және еңбек қызметін жүзеге асыратын азаматтардың құқығы бар.

 

Сұрақтың нөмірі: 361244
13 маусым, 2019 - 11:06 өзгертілді

 

Жауап: 

Құрметті Назкен Шынғысовна!

 

Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексінің 127-1-бабының ережесіне  жүгінсек, экологиялық апат пен радиациялық қатер аймақтарында еңбек қызметін жүзеге асыратын жұмыскерлер үшін кепілдіктер  егерде экологиялық апат пен радиациялық қатер аймақтарында еңбек қызметін жүзеге асырған жағдайда жұмыскерлерге беріледі делінген.

Заңның 13-бабына сәйкес,  экологиялық қасірет аймағында  тұрып жатқан халыққа, тұрып жатқан аймақтарының санатына қарай, коэффициенттер қолданылатын еңбекақы төленеді, қосымша еңбек демалысы беріледі (еңбектің зиянды жағдайында жұмыс істегені үшін берілетін демалыстың үстіне), сонымен бірге жыл сайын сауықтыруға арнап қолданылып жүрген төлемдердiң үстiне бiр айлық тарифтік ставка немесе қызметтiк айлықақы көлемiнде материалдық көмек көрсетiледi.

«Арал өңіріндегі экологиялық қасірет салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасы заңының 13-бабының конституциялылығын тексеру туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің 2005 жылғы 29 сәуірдегі № 3 Қаулысына сәйкес, экологиялық қасірет салдарынан зардап шеккендер деп заң осы аймақта тұрып жатқан немесе бұрын тұрған азаматтарды таниды (6-8-баптар). Сонымен бірге, заңның 13-бабында көзделген өтемдер мен жеңілдіктер, азаматтар зардап шеккен деген мәртебе бар-жоғына қарамастан, экологиялық қасірет аймағында тұрып жатқан бүкіл халық үшін әлеуметтік қолдау болып табылады. Заң шығарушы бұл жағдайда адамға өзі тұрып жатқан ортаның зиянды әсер етуін ескереді.

Бұл жағдайда екеретін жайт, көші-қон заңнамасының талабына сәйкес ішкі көшіп-қонушылар ҚР Үкіметі айқындайтын тәртіппен ҚР аумағында тұрғылықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркелуге міндетті. Бұл ретте, вахталық әдіспен жұмыс істейтін адамдар уақытша болатын (тұратын) жері бойынша есепке алынуға (тіркелуге) жатпайды делінген (ҚР Үкіметінің 2011 жылғы 1 желтоқсандағы № 1427 қаулысымен бекітілген  Ішкі көшіп-қонушыларды тіркеу қағидаларына жүгінетін болсақ (13-тармақ).

Жоғарыда аталғанның негізінде Заңның 13-бабымен көзделген жеңілдіктер үшін Заңмен белгіленген экологиялық қасірет аймақтарында  тұратын және еңбек атқаратын қызметкерлерге қатысты (аталған аймақта вахталық әдіспен жұмыс атқаратындарға олардың заңды тіркелген мекен-жайына қарамастан) қолданылады.

Коэффициенттер және қосымша ақылы еңбек демалысының ұзақтығы Заңмен бекітілген экологиялық қасірет аумақтарында зардап шегу мәртемесіне қарай емес, онда еңбек қызметін жүзе асыратын жұмыскерге беріледі.

Мен Мамбетжанова Назкен Шынгысовна 1988 жылы Қызылорда облысы, Арал ауданы, Сексеуіл станциясында дүниеге келдім және осы ауданда 2004 жылға дейін тұрдым. Осыған орай Қазақстан Республикасы 1992 жылғы 30-маусымындағы «Арал өңіріндегі экологиялық қасірет салдарынан зардап шеккен азаматтарды қорғау туралы» Заңының 6-бабының 1-тармағына сәйкес, экологиялық апат салдарынан зардап шеккен статусын алуға құқылы бола аламын ба және құқылы болған жағдайда айлық жалақымды есептеу барысында қандай коэффициент қолданылатындығын анықтап беруіңізді сұраймын.

Жауап: 

ҚР Еңбек кодексінің 127-1 бабына сәйкес экологиялық апат пен радиациялық қатер аймақтарында еңбек қызметін жүзеге асыратын жұмыскерлер үшін кепілдіктер Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленеді.
«Арал өңіріндегі экологиялық қасірет салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 30 маусымдағы Заңына (бұдан әрі - Заң) сәйкес Қызылорда облысының Арал ауданының аумақтары экологиялық апат аймағына жатады.
Заңның 13-бабы 1-тармағына сәйкес экологиялық қасірет аймағында тұратын халыққа экологиялық жағынан қолайсыз жағдайда тұрғаны үшін:
- экологиялық апат аймағы бойынша - 1,5;
- экологиялық дағдарыс аймағы бойынша - 1,3;
- экологиялық дағдарыс жағдайына жақындаған аймақ бойынша - 1,2 коэффициентті қолдана отырып, еңбекке ақы белгіленеді.
Сонымен бірге, жұмыскердің еңбек қызметін жүзеге асыру кезеңінде осы аймақта нақты тұратындығы ескеріледі.
Өз еңбек қызметін Қызылорда облысының Арал ауданының аумақтарында жүзеге асыратын жұмыскерлерге экологиялық төлем экологиялық апат аймағы бойынша, яғни 1,5 (50%) коэффициенті белгіленеді.
Осыған орай, Заңның 13-бабына сәйкес аймақтар бойынша еңбегіне қосымша ақы төлеу, қосымша демалыс күнін беру және материалдық көмек алуға осы аймақта тұратын және еңбек қызметін жүзеге асыратын азаматтардың құқығы бар.

Беттер

ҚР тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктері
Атаулы әлеуметтік көмек
АӘК есептеу бойынша онлайн калькулятор
Қазақстанда іске асырылып жатқан үздік әлеуметтік жобалар
«Еңбек жолы» Республикалық конкурсы
Еңбек дағдыларын дамыту және жұмыс орындарын ынталаңдыру
ҰБЖ
Жаңа ұлттық қызметтер жіктеуіші